PofunaKendime sürekli “yapmalısın” diyorum. Bu kurallar nereden geliyor?
“Her zaman sakin olmalıyım.” “Kimseyi hayal kırıklığına uğratmamalıyım.” Bazı beklentiler yol gösterirken bazıları insana hiç hata veya dinlenme payı bırakmaz. BDT’de katı “-meli, -malı” kurallarına bakmak, önem verdiğimiz şeylerle kendimize dayattığımız koşulları ayırmanın bir yoludur.
Pofuna editör ekibi · Yayın tarihi:
Genel eğitim içeriği. Yapay zekâ yardımıyla hazırlanmıştır; bir klinisyen tarafından incelenmemiştir. Kişisel değerlendirme, tanı veya tedavi önerisi değildir. Yayın ilkeleri →
Kuralım neyi korumaya çalışıyor?
Bir beklentinin arkasında özen, sorumluluk veya kabul görme isteği olabilir. “İşimi iyi yapmak istiyorum” ile “Bir kez bile hata yapmamalıyım” aynı beklenti değil. İlk cümle bir yön gösterir; ikincisi olağan bir hatayı bile kişisel felaket haline getirebilir. Kuralın iyi niyetini fark etmek, ne pahasına uygulandığını görmene engel değildir.
Centre for Clinical Interventions — Unhelpful Thinking Styles (PDF) ↗
Kurgu örnek: her mesaja hemen dönmek
Duru, mesajlara geç yanıt verdiğinde kendini kötü bir arkadaş sayıyor. Oysa çalışırken veya dinlenirken telefondan uzak kalmak da hayatının bir parçası. “Arkadaşlarıma önem veriyorum; müsait olduğumda yanıt verebilirim” cümlesi, ilişkiye verdiği değeri koruyup her an ulaşılabilir olma şartını gevşetebilir. Acil veya önceden söz verilmiş durumlar ayrıca değerlendirilebilir.
Esnek bir cümle denemek
“Bunu yapmayı isterim, ama her koşulda yapamayabilirim” diye başlayabilirsin. Ardından koşulu somutlaştır: zamanın, enerjin ve diğer sorumlulukların ne? Aynı kuralı sevdiğin bir insandan da bekler miydin? Cevabın hayırsa kendine neden farklı bir ölçüt koyduğunu merak edebilirsin; kendini bunun için de eleştirmek gerekmiyor.
Değerleri koruyarak sınır koymak
Esneklik bütün kuralları kaldırmak değildir. Güvenlik, başkalarının hakları ve verilen sözler önemini korur. İncelediğin şey, bir değeri sürdürebilmek için mutlaka kusursuz olman gerekip gerekmediğidir. Bugün tek bir “yapmalıyım” cümlesini seçip daha uygulanabilir bir karşılık yazabilirsin. Örnek kurgudur; bu bir kişisel değerlendirme değildir.
Kaynaklar ve daha fazla bilgi
Bu kaynaklar İngilizcedir. Yazı ve kurgu örnekler Pofuna tarafından hazırlanmıştır; kaynak kuruluşların onayı anlamına gelmez.